راهنمای بیمار

چه چیزهایی همراه بیاورید؟

• همهٔ عینک‌هایی که استفاده می‌کنید، حتی عینک مطالعه
• اگر لنز تماسی می‌گذارید، جعبه یا مشخصات آن
• قطره‌های چشمی و فهرست همهٔ داروهایتان، با دوز
• جواب آزمون‌های قبلی چشم و گزارش عمل‌های قبلی
• عینک آفتابی برای بعد از قطرهٔ گشادکننده

چه چیزهایی را بگویید؟

• چه چیزی عوض شده، از کی، در یک چشم یا هر دو
• بیماری‌هایی مثل دیابت و فشار خون
• آلرژی‌ها و داروهای رقیق‌کنندهٔ خون
• سابقهٔ خانوادگی بیماری چشم، به‌خصوص آب‌سیاه

همراه داشته باشید

اگر احتمال ریختن قطرهٔ گشادکننده هست، خودتان رانندگی نکنید و بهتر است کسی همراهتان باشد. دید تا چند ساعت تار می‌ماند و نور آزاردهنده است.

سنجش دید و نمره

حروف دور و نزدیک را می‌خوانید و هر چشم جداگانه سنجیده می‌شود. درد ندارد.

اندازه‌گیری فشار چشم

با پف کوتاه هوا یا تماسی آرام انجام می‌شود و چند ثانیه طول می‌کشد.

قطرهٔ گشادکننده

مردمک را باز می‌کند تا پزشک شبکیه و عصب بینایی را ببیند. چند ساعت دید تار می‌ماند و چشم به نور حساس است، پس خودتان رانندگی نکنید و عینک آفتابی بیاورید.

OCT

با نور از لایه‌های شبکیه و رشته‌های عصب بینایی تصویر برشی می‌گیرد. دستگاه به چشم نمی‌خورد و سر را روی تکیه‌گاه ثابت نگه می‌دارید. کل کار حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه است. در کدورت شدید قرنیه، آب‌مروارید متراکم یا خونریزی زیاد داخل چشم، نور به خوبی عبور نمی‌کند و این آزمون کارایی کمتری دارد.

میدان بینایی

دید کناری را می‌سنجد و برای پیگیری آب‌سیاه به کار می‌رود. به نقطه‌ای ثابت نگاه می‌کنید و با دیدن نور کنار آن دکمه را فشار می‌دهید.

نقشهٔ قرنیه و ضخامت‌سنجی

شکل و ضخامت قرنیه را نشان می‌دهد و برای قوز قرنیه و بررسی پیش از عمل نمره کاربرد دارد.

پیش از روز عمل

• فهرست کامل داروها و آلرژی‌هایتان را به پزشک بدهید و بپرسید کدام دارو باید ادامه یابد.
• دیابت و بیماری‌های دیگرتان را کنترل کنید.
• دربارهٔ روش، فایده، خطرها و هزینه هر چه سؤال دارید بپرسید.
• کسی را برای برگشتن به خانه هماهنگ کنید، چون خودتان نباید رانندگی کنید.
• دربارهٔ غذا خوردن پیش از عمل از مرکز درمانی بپرسید؛ دستور به نوع بی‌حسی بستگی دارد.

در روز عمل

آرایش چشم نداشته باشید و لباس راحت بپوشید. چشم با قطره یا تزریق بی‌حس می‌شود. بیدار می‌مانید، ولی نباید درد داشته باشید. ممکن است نور و سایه ببینید. عمل آب‌مروارید معمولاً ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد و بیشتر بیماران همان روز به خانه می‌روند.

اگر هر دو چشم عمل لازم داشته باشند

هر چشم در روزی جداگانه عمل می‌شود.

چه چیزی طبیعی است؟

چند ساعت اول دید مه‌آلود است. چند روز اول ممکن است چشم کمی درد کند و خسته باشید. دید طی چند روز کم‌کم بهتر می‌شود. شاید لازم شود شب‌ها محافظ پلاستیکی روی چشم بگذارید.

قطره‌ها

قطره‌ها را طبق برنامه و تا زمانی که پزشک گفته ادامه دهید. بعد از عمل آب‌مروارید این دوره معمولاً حدود چهار هفته است. قبل از ریختن قطره دست‌ها را بشویید.

تا پزشک اجازه نداده پرهیز کنید

• مالیدن چشم
• بلند کردن اجسام سنگین و ورزش
• آرایش چشم
• رفتن آب به داخل چشم
• شنا، حتی با عینک شنا

تا وقتی دیدتان به حد لازم برنگشته رانندگی نکنید. بعد از عمل هم ممکن است برای مطالعه یا دید دور عینک لازم داشته باشید و نمره‌تان با قبل فرق کند.

منتظر نمانید

اگر مگس‌پران ناگهانی، جرقهٔ نور، سایهٔ پرده‌مانند یا تاری ناگهانی پیدا کردید، یا درد و قرمزی رو به بدتر شدن رفت، همان موقع با مرکز درمانی یا اورژانس تماس بگیرید.

ریختن درست قطره

1. دست‌ها را بشویید. لنز را بردارید، مگر پزشک گفته باشد لازم نیست.
2. سر را کمی عقب ببرید و به نقطه‌ای بالا نگاه کنید.
3. پلک پایین را پایین بکشید تا جیب کوچکی درست شود.
4. سر قطره‌چکان را نزدیک، ولی بدون تماس با چشم، نگه دارید و یک قطره بریزید.
5. چشم را ببندید و یک تا دو دقیقه گوشهٔ داخلی چشم، کنار بینی، را آرام فشار دهید.
6. اگر قطرهٔ دیگری هم دارید، ۳ تا ۵ دقیقه صبر کنید.

سر قطره‌چکان نباید به چشم، پلک، انگشت یا جای دیگری بخورد. اگر دستتان می‌لرزد یا می‌ترسید، دراز بکشید، چشم را ببندید، قطره را در گوشهٔ کنار بینی بریزید و بعد چشم را باز کنید و پلک بزنید. کمک گرفتن از یکی از اعضای خانواده هم خوب است.

لنز تماسی

• پیش از دوش گرفتن و شنا لنز را بردارید. آب و لنز با هم جور نیستند.
• با لنز روزانه نخوابید.
• لنز را هرگز با آب شیر یا آب دهان خیس نکنید.
• هر بار محلول تازه بریزید و روی محلول قبلی اضافه نکنید.
• جعبهٔ لنز را با محلول بشویید، باز خشک کنید و دست‌کم هر ۳ ماه عوض کنید.
• برنامهٔ تعویض لنز را طبق دستور پزشک رعایت کنید.

اگر چشم خیلی قرمز، دردناک، آبریزشی، حساس به نور یا تار شد یا ترشح داشت، لنز را بردارید و همان موقع با پزشک چشم تماس بگیرید.

همان موقع مراجعه کنید

• افت یا تاری ناگهانی دید
• افزایش ناگهانی مگس‌پران، جرقهٔ نور یا سایه‌ای شبیه پرده
• درد شدید چشم یا پیشانی با قرمزی، تهوع، استفراغ یا هالهٔ رنگی دور نور
• ضربهٔ شدید یا جسمی که در چشم مانده است
• پاشیدن مواد شیمیایی
• خون یا چرک در چشم
• بدتر شدن درد، قرمزی یا تاری بعد از عمل چشم

اگر ماده شیمیایی به چشم پاشید

همین حالا شستشو را شروع کنید.

1. پلک را باز نگه دارید و دست‌کم ۲۰ دقیقه بگذارید آب تمیز و نه‌چندان گرم آرام روی چشم بریزد.
2. اگر لنز دارید و به‌آسانی بیرون می‌آید، آن را بردارید.
3. چشم را نمالید.
4. خودتان رانندگی نکنید. از کسی بخواهید شما را برساند یا با ۱۱۵ تماس بگیرید.
5. ظرف ماده را با خود ببرید، چون برچسبش برای درمان به کار می‌آید.

اگر ماده قوی است، مثل سفیدکننده یا پاک‌کنندهٔ فر، در مدت انتظار برای کمک هم شستشو را ادامه دهید.

اگر جسمی در چشم فرو رفته

خودتان آن را بیرون نکشید و چشم را فشار ندهید. به اورژانس بروید.

همان روز تماس بگیرید

• چشم قرمز و دردناک در کسی که لنز می‌گذارد
• حساسیت شدید به نور
• خط‌های صافی که تازه کج یا موج‌دار دیده می‌شوند